Otoparklara virüs etkisi

Büyük şehirlerde otopark sorununun çözümü için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 1 Haziran 2018 tarihinde yürürlüğe girmesi beklenen otopark yönetmeliği Covid-19 gerekçesiyle 6. defa ertelenerek yürürlüğe girmesi 1 Ocak 2021 tarihine ötelendi. Meslek odalarının pek çok noktasına itiraz ettikleri yönetmelikte her 3 daireye 1 otopark zorunluluğu, yeni yapılacak konutlarda her daireye 1 otopark alanı ayrılması şeklinde düzenlenmişti.

6. defa ertelenen otopark yönetmeliği neden yürürlüğe giremiyor? 

Özellikle büyük şehirlerde artan araç sayısına paralel olarak büyük bir kabusa dönüşen otopark sorununun çözümü için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından bir otopark yönetmeliği hazırlanmıştı. Bu yönetmelik 1 Haziran 2018 tarihinde yürürlüğe girecekti. Fakat bir gece önce alınan bir kararla yürürlüğe girmesi önce 6 ay ertelendi sonra 5 defa daha ertelenerek yürürlüğe girmesi 1 Ocak 2021 tarihine ötelenmiş oldu.

Basında ve sosyal medyada erteleme için pek çok mesaj yayınlanarak TOBB başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu’na teşekkür edildi. Hisarcıklıoğlu Cumhurbaşkanlığı nezdinde devreye girerek genelde inşaat sektörünün ve özelde müteahhitlerin sıkıntılarını aktardığı ve ertelemenin bu suretle gerçekleştiği anlaşılmış oldu.

Bu kadar ertelenen yönetmelik neden tamamen iptal edilmiyor? İptal edilmiyorsa neden yürürlüğe girmiyor?

Her Daireye Bir Otopark

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca araçların yol açtığı park ve trafik sorunlarının çözümü için otoparklarda yeni düzenlemeye gidilerek binalardaki her konut için bir otopark alanı ayrılması zorunluluğu getirilmişti. Eski yönetmelikte yer alan her 2 daireye 1 otopark zorunluluğu, her daireye bir otopark alanı ayrılması şeklinde düzenlenmişti.

Önce Okul Alanları Gasp Edildi

Bakanlık; yönetmelikteki “Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim tesis alanları hariç” ibaresini, “Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığı’na ait olmak üzere” şeklinde güncelledi. Yönetmelikte yapılan bu değişiklikle okulların zeminlerinin altına otopark yapılabilmesinin önü de açıldı.

Otopark Yönetmeliğinde Neler Var?

  • Belediyelerce bu yönde karar alınması halinde, her otopark yerinin ait olduğu dairenin eklentisi olarak tapuda belirtilebilmesi olanağı da getiren yeni yönetmeliğe göre ön bahçe genişliği en az 7 metre olan parsellerde, binaya en az 2 metre mesafe bırakmak kaydıyla ön bahçede açık otopark yapılabilecek. 
  • Zeminin altında kalmak kaydıyla, yan ve arka bahçelerin tamamının altı, ön bahçenin de yola 3 metre mesafe kalana kadar altı tamamen otopark yapılabilir hale getirilecek.
  • Komşu iki parselin sahiplerinin anlaşması ve tapuya şerh düşülmesi halinde de aradaki duvar kaldırılarak bu alanın geçiş yolu şeklinde düzenlenmesi kaydıyla komşu bina bahçeleri de ortak otopark olarak kullanılabilecek.
  • Yeni yönetmelikle parselde mekanik otopark yapılabilmesinin önü açılırken, otopark yapımı mümkün olmayan parseller için de düzenlemeye gidildi. Bu kapsamda mekanik ve otomatik park sistemleri de kullanılmasına rağmen yine de otopark tesisi mümkün olmayan yapılar ile tarihi binalar ve cephesinin darlığı nedeniyle asgari otopark alanı teşkil edilemeyen yapılar haricindeki tüm binalarda otopark bulunması zorunlu olacak. 
  • Otopark teşkil edilemeyen bu binalara yürüyüş mesafesindeki başka bir otoparktan yer gösterilmesi gerekecek, bu durum tapuya şerh edilecek. 
  • Yeni yönetmelikle otopark teşkil edilememesi nedeniyle otopark bedeli alınan parsellere ise mutlak suretle binanın iskanından önce otopark yapılması zorunluluğu getirildi. Böylece otopark bedeli ödendiği için otopark yapımından kaçınılmasının önüne geçilmiş olacak.
  • Otopark yapılamaması nedeniyle alınan otopark bedelinin yüzde 25‘inin peşin ödenerek ruhsat alınması uygulaması da yeni yönetmelikle terk edilerek, bu bedelin tamamının ruhsat alınmadan önce ödenmesi şartı getirildi.
  • Yönetmelikle otopark bedellerine yönelik de düzenleme yapıldı. Bu kapsamda belediye meclislerince kent, sosyo-ekonomik durumu gibi kriterlere göre bölgelere ayrılarak sosyo-ekonomik gelişmişliği düşük bölgelerde otopark bedellerinde yüzde 40’a kadar indirim uygulayabilecek.
  • Yeni düzenlemeyle ana arter yolların altına otopark yapılması imkanı getirilirken okullar hariç, kamu kurumlarının bahçelerinin altına, gerekli tüm emniyet koşulları sağlanmak, giriş çıkışı kamu kurumu giriş çıkışından ayrı olmak ve ilgili kurumdan izin alınmak kaydıyla otopark yapılabilecek.
  • Otopark Yönetmeliği’yle park ve meydanların üst dokusu bozulmadan altına otopark yapılabilmesi mümkün hale gelecek. Ancak tüm otopark alanlarının yüzde 1’i bisiklet, yüzde 5’i engelli ve yüzde 2’si elektrikli araçlar için düzenlenecek.
  • Açık otoparkların zemini su geçiren malzemeden olacak. Böylece, yağmur suyunun toprakla buluşması da sağlanacak.

Otopark Yönetmeliği 2020 Nedir? 

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan Otopark Yönetmeliği, müteahhitlere yeni yapılan binalarda her daireye en az bir otopark yapma zorunluluğu getiren özel bir yönetmelik.  Bu yönetmelik uygulamaya girdiği tarihten itibaren yapılacak olan tüm yeni binalarda inşa edilecek olan daire sayısına göre müteahhitlerin otopark yapma zorunluluğu da yürürlüğe girecek olup, bu da müteahhitlerin inşaat alanlarının azalması ile inşaat maliyetlerinin yükselmesine neden olacak. 

Otopark Yönetmeliği Neden Ertelendi, Ne Zaman Yürürlüğe Girecek? 

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından daha önce yapılan tüm açıklamalarda söz konusu yönetmeliğin 2020 yılı başında uygulamaya geçirileceği duyurulmuştu.  Ancak koranavirüs salgınının patlak vermesi ve salgın döneminde inşaat sektöründeki satışların azalması nedeniyle inşaat firmalarının yoğun talepleri ile 30 Haziran 2020 tarihi itibari ile hayata geçirilmesi beklenen otopark yönetmeliği bir kere daha ertelenmiş oldu.  Otopark yönetmeliği alınan son karar ile 31 Aralık 2020 tarihi itibari ile bir kere daha uzatma kararı alınmazsa hayata geçirilecek.  

Söz konusu yönetmelik sadece yeni yapılacak olan binaları kapsayacak ve eski binalara bir zorunluluk yüklemeyecek. 

Şehir Plancıları Odasına Göre Yeni Yönetmelik Yeni Ulaşım Sorunları Yaratacak! 

Şehir Plancıları Odası yönetmeliğin çıktığı dönemde bir açıklama yayınlayarak yönetmeliğe ilişkin endişelerini sıraladı. Odanın endişeleri iki önemli noktaya dikkatleri çekiyor.

Birincisi; kentlerdeki mevcut yapıların ön çekme mesafelerinin genellikle 7 metrenin altında olması ve arka bahçe mesafelerinin de yetersizliği düşünüldüğünde mevcut yapılardaki otopark yapımı teşvikleri gerçekleşemeyecektir. Bu bakımından her daireye bir otopark önerisinin kısa ve orta vadede özellikle mevcut dokularda otopark sayısını artırmayacağı görülmektedir. 

İkincisi ise ana caddelerin, meydanların, yeşil sahaların ve parkların, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazların bahçelerinin altında otopark yapılabilmesi için kurumlar arası mutabakat ve UKOME kararı yeterli sayılacak. Bu karar bütünlükçü yaklaşımla hazırlanmış olan nazım imar planları ve ulaşım ana planlarından uzaklaşılarak parsel bazında noktasal kararları verilmesine neden olacaktır. Böylece merkezi bölgelerdeki yeşil alanların ve meydanların otopark gerekçesiyle zarar görmesi, kamusal alanların tahrip edilmesinin önü açılacaktır. 

YÖNETMELİK ERTELENDİ AMA
İLK UYGULAMA İÇİN İMZA ATILDI

Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin Türkiye Diyanet Vakfı ile protokol imzalayarak yapımını üstlendiği Kızılay’daki Cami projesi de aslında bu yönetmelikle tarif edilen kullanım için çarpıcı bir örnek oluşturuyor. Kumrular Caddesi ile Necatibey Caddesi kesişimdeki eskiden Bayındırlık Bakanlığı ve Bayındırlık İl Müdürlüğü olarak kullanılan bina 2010 yılında boşaltılmış 2016’da da yıkılarak arsası Türkiye Diyanet Vakfı’na devredilmişti.

Projesi Diyanet Vakfı tarafından yaptırılan camiyi, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş hayata geçiriyor. Yaklaşık 4 bin metrekarelik alan üzerine yapılacak olan bin 500 kişi kapasiteli yeni cami için Ankara Büyükşehir Belediyesi ile Türkiye Diyanet Vakfı arasında protokol imzalandı.

Kocatepe ve Maltepe camilerinden sonra Ankara’nın üçüncü büyük ibadethanesi olacak caminin zemin altı üç katı ise dolmuş depolama alanı ve otoparkı olarak Büyükşehir Belediyesi’ne tahsis edilecek. Güvenpark’taki dolmuş durakları boşaltılarak burayı otopark ve depolama alanı olarak kullanacak. 

Şehir Plancıları Odası’nın itirazına neden olan “ana caddelerin, meydanların, yeşil sahaların ve parkların, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazların bahçelerinin altında otopark yapılabilmesi için kurumlar arası mutabakat ve UKOME kararı yeterli sayılacak” tespiti burada hayata geçmiş oluyor. Parsel bazında noktasal kararlarla merkezi bölgelerdeki yeşil alanların ve meydanların otopark nedeniyle zarar görmesi, kamusal alanların tahrip edilebilecek olması endişe yaratıyor.  

GÖZLER GÜVENPARK’TA…

Güvenpark’taki dolmuşlar için yer bulunduğu için artık Güvenpark’ın altına yapılması planlanan otopark projesinin de önündeki engel ortadan kalkmış oluyor. 

Mansur Yavaş göreve geldiğinde ilk olarak Ulus’taki Atatürk Anıtını temizletmişti. Bunun üzerine Ankaralılar Güvenpark’taki Güven Anıtı’nın da temizlenmesi için sosyal medyadan pek çok talep iletmişler ama aradan geçen 1 yılda anıtın ve parkın temizlenmesi sağlanamamıştı. 

2013 yılında Güvenpark için yeraltı otoparkı projesi gündeme gelmiş ama meslek odaları ve Çankaya Belediyesi’nin itirazlar sonunda proje rafa kalkmış 2017’de yeniden tartışılmıştı.

Yazar Hakkında

alinecatikocak@gmail.com | + Yazarın diğer yazıları

1967 Ankara doğumlu. Gazi Üniversitesi Ekonometri Bölümünden mezun oldu. 1995 yılından bu yana kendi firmasında yayıncılık yapmaktadır. 2014-2019 arasında Çankaya Belediyesi Meclis Üyeliği yaptı.

Ücretsiz E-Bülten Abonesi Olun

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir