Tercih dönemi başlıyor

Öğrencilerin hedeflerine ulaşabilmeleri için tercih anını doğru yaşamaları önem arz ediyor. Tercihi zorlaştıran sebeplerden en önemlisi, ihtiyaç duyulan bilgiye güvenilir kaynaklardan erişme problemi.

Türkiye genelinde yaklaşık 1.6 milyon öğrenci ortaöğretim yaşamları için Liselere Giriş Sistemi (LGS) sınavına, yaklaşık 2.5 milyon öğrenci ise hedefledikleri yükseköğretim programına aday olmak için Yükseköğretim Kurumları Sınavına (YKS) katıldılar. 

Öğrencilerin hedeflerine ulaşabilmeleri içinse tercih anını doğru yaşamaları önem arz ediyor. Tercihi zorlaştıran sebeplerden en önemlisi, ihtiyaç duyulan bilgiye güvenilir kaynaklardan erişme problemi. Tercihte uzman yeterli eğitim personelinin bulunmaması da bu güçlüğü pekiştiriyor. Uzmanlarla tercih yapabilen küçük bir kesim olsa da, genellikle bu süreç öğrencinin ve velinin yalnız kaldığı ve detaylı araştırmadan kararlar aldığı bir hal alıyor.

Hal böyleyken hem öğrencilerin hem de velilerin bilgilendirilmeleri çok önemli… 

Lise Tercihlerinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Bu yıl sınava katılım diğer yıllara oranla daha fazla oldu. Bu artışın sebebi ise, 4+4+4 düzenlemesi ile birlikte 60-66 aylıkken ilkokula başlayan yaklaşık 600 bin öğrencinin de bu yıl mezun olması. Bu öğrencilerle birlikte LGS sınavına yaklaşık olarak 1.6 milyon öğrenci katıldı. Toplam ortaokul mezunu öğrenci sayısı ise yaklaşık 1.8 milyon. Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün istatistikleri incelendiğinde bu artış Ankara’da 25 bin, Çankaya’da 2 bin, Ayrancı’da ise 150 öğrenciye karşılık geliyor. 

Okullar bu artışa karşılık kontenjanlarını artırmış olsa da, bu önlem daha kalabalık sınıflarda eğitim alma güçlüğünü de beraberinde getiriyor. Pandemi koşulları altında bir akademik yılın kapıda olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu konuda önceki yıllara göre daha dikkatli olmak gerekiyor…

Yaklaşık 95 bin Ankaralı öğrencinin Ankara’da puanları ile tercih edebilecekleri 104 lise bulunurken (Şekil-1), puansız başvurabilecekleri 330 lise bulunuyor. Ankara’daki özel liselerin sayısı ise 445.

Puanıyla ve pansiyonlu okul tercihinde bulunacak öğrencilerin dikkat etmesi gereken bir diğer konu ise yerel yerleştirmeler. Bir öğrenci pansiyonlu okulları ve/veya puanla öğrenci alan okulları tercih edecek olsa dahi, tüm öğrencilerin yerel yerleştirme tercihi yapmaları zorunlu. Aksi halde merkezi yerleştirme puanlarını kullanamayacaklar. 

Yerel yerleştirmelerde tüm öğrenciler adres kayıtlarının bulunduğu alandan en fazla 3, komşu alanlardan 2 okul tercihi yapabilecekler. Aynı program türünden ise en fazla 3 okul seçebilecekler. Bu işlemi tamamlayan öğrenciler dilerlerse puanla öğrenci alan okullardan 5, pansiyonlulardan 5 okul tercihinde daha bulunabilecekler. 

Özel okula kayıt yaptıran öğrenciler, kayıtlarını sildirmedikleri müddetçe yerel ve merkezi tercih işlemi yapamayacaklar. 

Puanı aynı olan öğrenciler ise; okul başarı puanı ve sırasıyla 8, 7 ve 6. sınıflardaki yılsonu başarı puanlarına, 8. sınıfta özürsüz devamsızlıklarına, tercih önceliğine ve yaşça küçük olma durumlarına bakılarak yerleştirilecekler. Bu durumda 60-66 aylıkken okula başlayan öğrencilerin, 72 aylıkken okula başlayanlara göre yaş avantajı olacak. Yerel yerleştirme değerlendirmelerinde bir eşitlik olması halinde ise yaşa bakılmayacak. 

Tercih işlemleri tamamlandığında açıklanacak yerleştirme sonuçlarına göre istedikleri okullara yerleşemeyen öğrenciler ise nakil süreçlerini takip edecekler. İki farklı nakil döneminde de istedikleri okullara yerleşemeyen öğrenciler için ise özel ya da açık öğretim liseleri alternatif oluşturuyor. 

Sonuç olarak, devlet okullarının bu yılki en büyük handikapı kontenjan. Pandeminin etkisini hala sürdürdüğü dikkate alındığında öğrencilerin ve velilerin tercih ettikleri okullardaki sağlık önlemleri ve sınıf mevcutlarına ayrıca dikkat etmeleri gerekiyor. 

Bu süreçte hata yapmamak için öğrenci ve velilerin ücretsiz tercih danışmanlığı hizmetlerinden yararlanmalarını tavsiye ederim. Ayrancılı öğrenciler ve veliler Özel Varlık Anadolu Lisesi’nden ücretsiz olarak destek alabilirler. MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü de tercih danışmanlığı hizmeti vermektedir.

Üniversite Tercihlerinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Lise tercihlerinde sorumluluk veli ve okul müdürlerinde olsa da, üniversite tercihlerinde tüm sorumluluk öğrencidedir. Öğrenci sahip olduğu resmi sorumluluğun yanı sıra, tercih anında alacağı kararların da tüm sorumluluğunu üstlenmelidir. İstemedikleri bölümlere yerleşen öğrenciler çözümü okulu bırakmakta buluyorlar. Son 10 yıl içinde, yerleşilen ilk üniversiteyi bırakma oranının %30’ları geçmesi dikkat çekici. Bu orana etki eden önemli bir faktör de üniversitelerin niteliği…

Türkiye’deki üniversite sayısı 2006’da 77 iken, bugün bu sayı 200’den fazla… Bu durum seçeneklerin artması anlamına gelse de, niteliğe ilişkin daha fazla dikkat edilmesini gerektiriyor.

Üniversitelerin niteliğini artıran en önemli faktör ise şüphesiz akademisyenlerinin etkinliğidir. Bu yüzden öğrencilere, tercih edecekleri bölümlerde görev yapan akademisyenlerin çalışma konularını ve eğitim geçmişlerini araştırmalarını öneririm. Sayısal veriler bile önemli ölçüde bilgilendirici olacaktır. Örneğin, bir tıp fakültesinde 346 profesör bulunurken, bir başkasında sadece 5 profesör görev yapabiliyor. 

Üniversite yaşantısının bir akademik gelenek içerisine girmek anlamına geldiği unutulmamalıdır. İstenilen bölüm hangisi olursa olsun, kurucu ve geleneğini oluşturmuş üniversiteler tercih edilmelidir. 

Son olarak tercih listesi, öğrencinin başarı sırası ile sınava ilişkin sayısal veriler raporu dikkate alınarak sırasıyla; sürpriz tercihler, olası tercihler ve güvenlik tercihleri bulundurulacak şekilde oluşturulmalıdır. 

Tüm öğrenciler bu süreçte Özel Varlık Anadolu Lisesi’nden ücretsiz tercih danışmanlığı alabilirler.

Yazar Hakkında

Eğitimci İşyeri:
Ücretsiz E-Bülten Abonesi Olun

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir